วันนี้ผมใช้เวลา 1 ชั่วโมงเต็ม อภิปรายร่างข้อบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2570 ของกรุงเทพมหานคร

สำหรับผม “งบประมาณ” ไม่ใช่เพียงตัวเลขในเอกสาร แต่คือการตัดสินใจว่า เมืองจะเลือกลงทุนกับอะไร และคนกรุงเทพฯ จะมีคุณภาพชีวิตแบบไหนในอีก 10-20 ปีข้างหน้า

ปีนี้หน่วยงานของกรุงเทพมหานครเสนอคำของบประมาณรวม 144,238 ล้านบาท แต่สามารถจัดสรรได้จริงเพียง 93,000 ล้านบาท หมายความว่ามีคำของบประมาณที่ถูกปรับลดหรือไม่ได้รับการจัดสรรถึง 51,238 ล้านบาท หรือร้อยละ 35.5

ขณะเดียวกัน รายรับของ กทม. เพิ่มขึ้นจากปีก่อนเพียง 1,000 ล้านบาท (1.09%) แต่ยังมีภาระค่าเดินรถและซ่อมบำรุงรถไฟฟ้าสายสีเขียวรวมถึงดอกเบี้ยเงินกู้ประมาณ 6,044 ล้านบาท และมีโครงการก่อหนี้ผูกพันต่อเนื่องอีก 227 โครงการ วงเงินรวม 67,043.45 ล้านบาท

เพราะฉะนั้น ทุกบาทที่เหลืออยู่จึงต้องถูกใช้ให้คุ้มค่าที่สุด

ผมไม่ได้อภิปรายเรียงตามรายชื่อสำนัก แต่เลือกมองจาก “ปัญหาของเมือง” แล้วค่อยย้อนกลับมาดูว่า งบประมาณตอบโจทย์ปัญหาเหล่านั้นมากน้อยเพียงใด

🎓 การลงทุนในคน (Human Capital)

วันนี้โลกกำลังแข่งขันกันด้วยคุณภาพของทรัพยากรมนุษย์ ไม่ใช่จำนวนอาคารหรือโครงสร้างพื้นฐาน

World Economic Forum คาดการณ์ว่า ทักษะที่ตลาดแรงงานต้องการมากที่สุดในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า คือ AI การคิดวิเคราะห์ และการเรียนรู้ตลอดชีวิต ขณะที่ UNESCO ก็เสนอกรอบการใช้ AI ในการศึกษาที่ไม่ได้เน้นเพียงการใช้งานเป็น แต่ต้องสร้างความคิดเชิงวิพากษ์ จริยธรรม และความสามารถในการสร้างสรรค์

แต่เมื่อกลับมาดูงบประมาณของกรุงเทพมหานคร สำนักการศึกษาได้รับ 1,135.55 ล้านบาท ลดลง 109.65 ล้านบาท หรือร้อยละ 8.81 และเป็นงบภารกิจประจำถึง 96.54% ส่วนงบตามแผนยุทธศาสตร์มีเพียง 39.25 ล้านบาท หรือร้อยละ 3.46

ขณะที่ กทม. กำลังขับเคลื่อนห้องเรียนดิจิทัลและโครงการพัฒนาการเรียนรู้ด้วยคอมพิวเตอร์พกพาวงเงินรวมกว่า 507 ล้านบาท

คำถามจึงไม่ใช่ว่า ควรเพิ่มหรือลดงบประมาณ แต่คือ เงินที่ลงทุนไปกำลังสร้าง “ทักษะของเด็ก” หรือกำลังสร้างเพียง “อุปกรณ์” เพราะการมีแท็บเล็ตไม่ได้แปลว่าเด็กจะใช้ AI เป็น และการมีห้องเรียนดิจิทัลก็ไม่ได้แปลว่าคุณภาพการศึกษาจะดีขึ้น หากไม่มีการพัฒนาครู หลักสูตร และการวัดผลที่ชัดเจน

🚦 เมืองปลอดภัย

ปีนี้สำนักการจราจรและขนส่งได้รับงบประมาณเพิ่มขึ้นเป็น 8,301.11 ล้านบาท เพิ่มขึ้นเกือบ 5,000 ล้านบาท

แต่เมื่อดูรายละเอียดจะพบว่า งบส่วนใหญ่เป็นงบดำเนินงานและภาระค่าใช้จ่ายต่อเนื่อง ดังนั้น คำถามสำคัญคือ งบที่เหลือถูกนำไปลดอุบัติเหตุและแก้ไขจุดเสี่ยงได้มากเพียงใด

องค์การอนามัยโลกระบุว่า ประเทศไทยยังมีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนเฉลี่ยประมาณ 50 คนต่อวัน และความสูญเสียคิดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจกว่า 5 แสนล้านบาทต่อปี

ผมจึงเสนอให้ กทม. ให้น้ำหนักกับการแก้ไขจุดเสี่ยงมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นทางม้าลาย ทางเท้า ไฟส่องสว่าง จุดตัดหน้าโรงเรียน หรือการใช้ AI และข้อมูลอุบัติเหตุจริงมาจัดลำดับความสำคัญของการลงทุน เพราะการป้องกันอุบัติเหตุเพียงครั้งเดียว อาจหมายถึงการรักษาชีวิตคนหนึ่งคน และปกป้องครอบครัวหนึ่งครอบครัวจากความสูญเสียที่ประเมินค่าไม่ได้

🌱 สิ่งแวดล้อม

กรุงเทพมหานครมีขยะมากกว่า 10,000 ตันต่อวัน

ปีนี้สำนักสิ่งแวดล้อมได้รับงบประมาณ 5,503.18 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 1,119.31 ล้านบาท แต่เมื่อพิจารณารายละเอียดจะพบว่า งบด้านเครื่องจักรและการจัดการมูลฝอยเพิ่มขึ้นอย่างมาก ขณะที่งบสำหรับการลดขยะตั้งแต่ต้นทางยังมีสัดส่วนไม่มากนัก

ผมเห็นด้วยกับการลงทุนด้านสิ่งแวดล้อม แต่คิดว่าถึงเวลาแล้วที่กรุงเทพมหานครจะต้องขยับจากการ “กำจัดขยะ” ไปสู่ “การสร้างมูลค่าจากขยะ” ไม่ว่าจะเป็นการขยายศักยภาพโรงผลิตปุ๋ยอินทรีย์ การพัฒนาระบบรีไซเคิล และการเพิ่มประสิทธิภาพโรงกำจัดขยะที่หนองแขมและอ่อนนุช เพื่อให้ขยะกลายเป็นทรัพยากร ลดต้นทุนการฝังกลบ และสนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy)

🏙️ การจัดสรรงบประมาณลงสู่พื้นที่

ผมใช้ เขตบางรัก เป็นกรณีศึกษา เพื่อสะท้อนว่า การจัดสรรงบประมาณในอนาคตควรสะท้อน “ภารกิจของพื้นที่” มากกว่าดูเพียงจำนวนประชากรตามทะเบียนราษฎร

บางรักมีประชากรประมาณ 30,000 คน แต่ในแต่ละวันมีประชาชน นักท่องเที่ยว และผู้มาทำงานหลายแสนคนเข้ามาใช้พื้นที่ ขณะที่สำนักงานเขตได้รับงบประมาณเพียง 256.11 ล้านบาท และคำของบด้านค่าที่ดินและสิ่งก่อสร้างถูกปรับลดไปกว่า 51% รวมถึงงบปรับปรุงโรงเรียนหลายแห่งก็ไม่ได้รับการจัดสรรครบตามความจำเป็น

การจัดสรรงบประมาณของกรุงเทพมหานครควรคำนึงถึง ประชากรแฝง กิจกรรมทางเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว ปริมาณผู้ใช้พื้นที่ และภารกิจที่แต่ละเขตต้องรับผิดชอบจริง เพราะเมืองในศตวรรษที่ 21 ไม่ได้วัดภาระของพื้นที่จากจำนวนคนที่มีทะเบียนบ้านเพียงอย่างเดียว

📌 ตลอดการอภิปราย ผมเห็นด้วยกับหลายแนวทางที่ฝ่ายบริหารกำลังดำเนินการ ทั้งการใช้เทคโนโลยี การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน การยกระดับสิ่งแวดล้อม และการขับเคลื่อนนโยบายของ กทม.

แต่ในฐานะสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร หน้าที่ของผมคือ เสนอข้อสังเกตและข้อเสนอแนะ เพื่อให้งบประมาณทุกบาทสร้างผลลัพธ์ที่คุ้มค่าที่สุด

ท้ายที่สุดแล้ว ผมเชื่อว่า หน้าที่ของเราคือการสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนว่า ลูกของเขาจะได้รับการศึกษาที่ดีขึ้น จะเดินข้ามถนนได้ปลอดภัยขึ้น ขยะจะถูกจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ น้ำจะไม่ท่วม และหน่วยงานในพื้นที่จะมีทรัพยากรเพียงพอในการแก้ไขปัญหาให้ประชาชน

ขอบคุณทุกท่านที่ติดตามการอภิปรายในวันนี้ รวมถึงทุกความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ ผมจะนำไปใช้ในการทำหน้าที่ ส.ก. ต่อไป เพื่อให้เงินงบประมาณ 93,000 ล้านบาท ของกรุงเทพมหานคร เปลี่ยนเป็นคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชนอย่างเป็นรูปธรรมครับ 🙏

#บางรักทักวิพุธ #คนทำงาน #งบประมาณ #สภากรุงเทพมหานคร #กรุงเทพมหานคร